در ۲۳ سالگی سال چهارم دانشگاه را رها کرد و با پس‌اندازش یک لباسشویی «کسل‌کننده» خرید: نامه‌ها را با وسپای برقی پخش کرد، قیمت کمتر از ۱۰۰ هزار دلار کانادا، بازگشت سرمایه در ۱۸ ماه
مورین انگو در شرق ونکوور کنار مادری بسیار صرفه‌جو بزرگ شد و از ۱۲ یا ۱۳ سالگی با فروش لباس‌های کهنه‌اش و طراحی حنا پول درآورد. وقتی استخرها در همه‌گیری بسته شدند، این نجات‌غریق شروع به آموزش شنا به کودکان در استخر آپارتمان‌ها کرد و بدون اینکه سه سال یک سنت خرج تبلیغات کند، یک مدرسه شنا ساخت. در سال چهارم رشته رژیم‌شناسی در دانشگاه UBC، می‌خواست دیگر زمانش را با پول معاوضه نکند. در یوتیوب جذب ایده «کسب‌وکارهای کسل‌کننده» کودی سانچز شد، یک پادکست لباسشویی را پشت سر هم گوش داد، فهرست همه لباسشویی‌های ونکوور را تهیه کرد و یک نامه چاپی به بیش از ۲۰ تای آن‌ها رساند. یکی دو هفته بعد، صاحب مغازه‌ای که قصد بازنشستگی داشت با او تماس گرفت. در سال ۲۰۲۳، در ۲۳ سالگی، مغازه را با پس‌اندازش و بدون وام، به قیمتی کمتر از ۱۰۰ هزار دلار کانادا (قیمت دقیق اعلام نشده) خرید. ماه‌های اول تقریباً خالی بود؛ بعضی ساعت‌ها ۲ دلار درآمد داشت و والدینش شیفت‌های عصر را رایگان پوشش می‌دادند. نقطه عطف، اولین مشتری تجاری بود که خودش تماس گرفت. به گزارش گلوب اند میل، او سرمایه‌اش را در ۱۸ ماه برگرداند؛ امروز شست‌وشوی تجاری حدود ۴۵ درصد درآمد است، مغازه چهار متصدی و دو راننده دارد و او قصد دارد پیش از پایان ۲۰۲۶ دومین لباسشویی را بخرد.
فرآیند
وقتی بیشتر آدم‌های بیست‌وچندساله به راه‌اندازی کسب‌وکار فکر می‌کنند، یک اپلیکیشن، یک برند یا شرکتی به ذهنشان می‌رسد که جذاب به نظر برسد.
مورین انگو از ونکوور راه دیگری رفت. او در سال چهارم دانشگاه بریتیش کلمبیا را رها کرد و یک لباسشویی محله‌ای خرید. به تعبیر گلوب اند میل، او خوب می‌داند که این کسب‌وکار چندان جذاب نیست؛ در واقع آن را دقیقاً به این دلیل خرید که کسل‌کننده است.
وقتی از او پرسیدند چه کاری را متفاوت انجام می‌داد، فقط یک جواب داشت: «I would have bought the laundromat way faster.» (لباسشویی را خیلی زودتر می‌خریدم.)
مرحله ۱: خانواده‌ای بسیار صرفه‌جو
مورین در شرق ونکوور بزرگ شد. او مادرش را «صرفه‌جوترین آدمی که می‌شناسم» می‌نامد: اولین سؤال درباره هر چیزی همیشه این بود که «چند است؟» خانواده تقریباً هیچ‌وقت بیرون غذا نمی‌خورد؛ مادرش می‌گفت فلان رستوران خیلی خوب نیست، بعد به خانه می‌رفت و همان غذا را برای کل خانواده می‌پخت؛ یک ضیافت ۲۰ دلاری که «یک خانواده شش‌نفره را دو روز سیر می‌کند.» پدرش به خاطر جنگ ویتنام در آلمان درس خوانده بود و بعد به کانادا مهاجرت کرد. با سه فرزند و عملاً یک درآمد، دست خانواده همیشه تنگ بود.
با دیدن اینکه خانه زیر کنترل کسی است که پول درمی‌آورد، در ۱۲ یا ۱۳ سالگی تصمیم گرفت: به همسر وابسته نباش؛ خودت پول دربیاور.
اما برای کار قانونی خیلی کم‌سن بود. پس کمدش را زیر و رو کرد، لباس‌های کهنه‌اش را در یک حساب جداگانه اینستاگرام هر کدام ۵ دلار گذاشت و با اسکای‌ترین به متروتاون رفت تا حضوری بفروشد. وقتی لباس‌ها تمام شد، از مغازه‌های کوچک هندی نزدیک خانه‌شان تیوب حنا خرید و جلوی Yogen Früz نشست و طرح می‌زد؛ طرح کوچک ۵ دلار، بزرگ ۱۰ دلار.
وقتی به سن کار رسید، در دوران دبیرستان و دانشگاه کار کرد. تا پایان دبیرستان تقریباً ۳۰ تا ۵۰ هزار دلار کانادا پس‌انداز کرده بود؛ در ۱۸ سالگی چهار ماه سفر کرد و ۱۲ هزار دلار خرج کرد.
مرحله ۲: مدرسه شنایی که زمان را با پول معاوضه می‌کرد
او در UBC رژیم‌شناسی خواند و چون در وزنه‌برداری المپیکی مسابقه می‌داد، می‌خواست متخصص تغذیه ورزشی شود. دوره شش‌ساله بود.
بعد همه‌گیری استخرها را بست. او به‌عنوان نجات‌غریق کم‌سابقه، مدتی به کار برگردانده نشد. به‌جای بیکار نشستن، شروع کرد به آموزش شنا به کودکان در استخر آپارتمان‌های مرکز ونکوور. دهان‌به‌دهان بزرگ شد، «واقعاً بدون هیچ هزینه تبلیغاتی برای حدود سه سال»، و به مدرسه شنایی تبدیل شد که امروز ۸ تا ۱۰ مربی دارد.
اما مدرسه شنا یک ایراد داشت: اگر خودش درس نمی‌داد، درآمدی نبود. می‌گوید: «هفت سال مرخصی نرفتم، چون نمی‌خواستم بی‌درآمد بمانم.» او یک کسب‌وکار دوم می‌خواست که بدون حضور او بچرخد.
تا سال چهارم، شور و علاقه‌اش به رژیم‌شناسی را هم از دست داده بود. سعی کرد به رشته کسب‌وکار برود و سر یک کلاس مقدماتی اقتصاد نشست، کنار یک هم‌کلاسی ۴۰ ساله. حدود سه هفته بعد از خودش پرسید: من اینجا چه می‌کنم؟ «فقط سه ماه تا گرفتن این مدرک مانده»، اما «واقعاً دارم وقتم را برای یک تکه کاغذ هدر می‌دهم.» دانشگاه را رها کرد.
مرحله ۳: پخش نامه با وسپای برقی
در یوتیوب با کودی سانچز آشنا شد، اینفلوئنسری که «کسب‌وکارهای کسل‌کننده» مثل لباسشویی، کارواش، انبار اجاره‌ای و دستگاه‌های فروش خودکار را راهی به سوی آزادی مالی معرفی می‌کند. مورین تصمیم گرفت امتحان کند و ببیند «آیا اینترنت راست می‌گوید.»
پادکستی پیدا کرد که کاملاً درباره لباسشویی بود و روزی سه قسمت گوش می‌داد. به گزارش گلوب اند میل، حدود هشت ماه درباره این صنعت تحقیق کرد. سپس جدولی از همه لباسشویی‌های ونکوور تهیه کرد، یک نامه بسیار کلی نوشت، چاپ کرد، در پاکت گذاشت و با وسپای برقی‌اش دور شهر گشت؛ نامه را به هر کسی که سر کار بود داد یا اگر بسته بود از لای در انداخت. بیش از ۲۰ نامه رساند.
یکی از مغازه‌ها بسته بود و او نامه را از لای در انداخت. یکی دو هفته بعد، وقتی سگش را بیرون برده بود، تلفنش زنگ خورد: «Yeah, so I'm the owner. You want to buy my laundry?» (آره، من صاحب مغازه‌ام. می‌خواهی لباسشویی‌ام را بخری؟)
معامله کاملاً خصوصی و بدون وکیل و دلال انجام شد. او می‌گوید این را از کودی و آن پادکست یاد گرفته: واسطه‌ها را حذف کنی، خیلی صرفه‌جویی می‌کنی. تنها کسی که با او مشورت کرد یک تکنسین تجهیزات لباسشویی با حدود ۲۰ سال سابقه بود. از او پرسید: دستگاه‌ها مال دهه ۱۹۹۰ هستند، مکان این است، معامله خوبی است؟ او گفت: «Yeah, that's a good deal.» (آره، معامله خوبی است.)
در سال ۲۰۲۳، در ۲۳ سالگی، مغازه را خرید. به گزارش گلوب اند میل، قیمت کمتر از ۱۰۰ هزار دلار کانادا بود و او از پس‌اندازش استفاده کرد. می‌گوید: «مردم در اینترنت می‌پرسند وام را چطور گرفتی؟ چطور واجد شرایط شدی؟» «I didn't qualify. I just paid for it.» (واجد شرایط نبودم. فقط پولش را دادم.)
مرحله ۴: ساعتی ۲ دلار
این مغازه تاریخچه غیرعادی‌ای داشت. پدرِ صاحب قبلی آن را در دهه ۱۹۹۰ باز کرده بود، هفت روز هفته. وقتی به پسر رسید، ساعت کاری مدام کوتاه‌تر شد تا جایی که فقط جمعه تا یکشنبه از ۹ صبح تا ظهر باز بود؛ گاهی ساعت ۱۱ می‌بست، گاهی اصلاً باز نمی‌شد و هیچ تابلویی هم نداشت. ملک متعلق به خانواده بود، پس اجاره‌ای در کار نبود و انگیزه چندانی هم برای خوب اداره کردن آن وجود نداشت. مشتری‌های ثابت فراری داده شده بودند.
خبر خوب این بود که دستگاه‌ها خوب نگهداری شده بودند. او به Fabricare Canada گفت که تجهیزات Dexter ۲۵ ساله بودند، اما چون سال‌های آخر کم‌رونق بود، کمتر استفاده شده بودند.
در ماه‌های اول، تقریباً هر روز گریه‌کنان به خانه می‌رفت. «It was 100% doubt.» (صددرصد تردید بود.) پشت پیشخوان می‌نشست و رهگذران را تماشا می‌کرد و فکر می‌کرد: «بیایید تو. من ترسناک نیستم.» گاهی کسی برای ۳۰ دقیقه خشک‌کن می‌آمد و ۲ دلار می‌داد: «ساعتی حدود ۲ دلار درمی‌آوردم.» به دوست‌پسرش، که حالا نامزدش است، زنگ می‌زد: «این شکست خورده. نباید این کار را می‌کردم. The internet's lying to me.» (اینترنت به من دروغ می‌گوید.)
سعی کرد مغازه را شلوغ نشان دهد. چند ماه لباس‌های خودش را می‌آورد، پشت پیشخوان می‌شست و تا می‌کرد و وانمود می‌کرد سفارش تحویلی است و به مشتری‌هایی که وارد می‌شدند می‌گفت: «همین الان این سفارش را گرفتم. شما هم امتحان کنید.»
برای صرفه‌جویی فقط یک کارمند گرفت و خیلی زود او را از تمام‌وقت به هفته‌ای یک روز کاهش داد، چون تمام‌وقت خیلی گران بود. خودش دوشنبه تا جمعه از ۹ صبح تا ۳ بعدازظهر کار می‌کرد، از ۴ تا ۸ شنا درس می‌داد و والدینش شیفت‌های عصر و برخی آخر هفته‌ها را رایگان پوشش می‌دادند.
مرحله ۵: اولین مشتری تجاری
اولین قدمش این بود که به محله بفهماند مغازه دوباره باز شده: هفت روز هفته، تا دیرتر از رقیب پایین خیابان، با یک بنر بزرگ برای اعلام آن.
نقطه عطف یک تماس تلفنی بود. یکی دو ماه بعد از بازگشایی، یک مشتری تجاری خودش تماس گرفت و پرسید آیا می‌تواند لباس‌هایشان را بشوید. او قبول کرد، چانه نزد، کار را خوب انجام داد و تا امروز با هم کار می‌کنند.
از آن به بعد روی مشتریان تجاری تمرکز کرد: کلینیک‌های فیزیوتراپی، کلینیک‌های ماساژ و اسپاها که انبوهی ملحفه و حوله مصرف می‌کنند، به‌علاوه آرایشگاه‌ها، رستوران‌ها و استودیوهای سونا و آب سرد. به گزارش Fabricare Canada، اکنون شست‌وشوی تجاری حدود ۴۵ درصد درآمد است، سلف‌سرویس حدود ۳۵ درصد، شست‌وشو و تا کردن حدود ۱۵ درصد و تحویل خشک‌شویی حدود ۵ درصد. او می‌گوید حاشیه سود لباسشویی‌ها معمولاً ۲۰ تا ۳۰ درصد است و حاشیه او به خاطر حجم کار تجاری نزدیک به سقف است.
او جزئیات زیادی را هم تغییر داد. بزرگ‌ترین دستگاه قبلاً ۳۸ سکه ۲۵ سنتی می‌گرفت، «انگشتانت واقعاً درد می‌گیرد»، و کارکنان وقتشان را صرف انداختن سکه می‌کردند. حالا با یک سکه ۲۵ سنتی دستگاه روشن می‌شود، مشتری بقیه را پشت پیشخوان با کارت یا نقد می‌پردازد و حتی سکه‌اش را پس می‌گیرد. سبک مغازه بامزه است: روی دیوار نوشته «Let's get ready to tumble»، روی باجه تحویل «Drop your pants here» و جلوی در یک ظرف آب برای سگ‌ها به نام «Doggy Cafe» گذاشته شده. تابلویی هم نشان می‌دهد که این مغازه به‌عنوان یکی از پنج لباسشویی برتر ونکوور انتخاب شده است.
در سپتامبر ۲۰۲۴، East Van Laundry تنها شریک ونکوور در برنامه Free Laundry Access Program شد که اولین پنجشنبه هر ماه به خانواده‌های کم‌درآمد شست‌وشوی رایگان ارائه می‌دهد.
مرحله ۶: بازگشت سرمایه در ۱۸ ماه و چشم به مغازه دوم
به گزارش گلوب اند میل در مه ۲۰۲۵، او سرمایه‌اش را در ۱۸ ماه برگردانده بود.
تا ژوئیه ۲۰۲۶، مغازه به سه سالگی نزدیک می‌شد. می‌گوید: «حالا خیلی شلوغیم»؛ مردم برای دستگاه‌های بزرگ صف می‌کشند و فضا خیلی کوچک است. لباسشویی چهار متصدی و دو راننده دارد و پدرش که حالا بازنشسته است، تعمیرات را انجام می‌دهد: «طوری راه می‌رود که انگار او هم صاحب مغازه است.» یک دستیار مجازی هم دارد. پرزها هر روز تمیز می‌شوند و دستگاه‌ها ماهانه تمیزکاری عمیق می‌شوند؛ تقریباً هر سه هفته چیزی خراب می‌شود و ۹۰ درصد مواقع خودشان تعمیرش می‌کنند. او می‌گوید دستگاه‌ها را «وقتی قطعه پیدا نکنم» عوض می‌کند.
او قصد دارد پیش از پایان ۲۰۲۶ دومین لباسشویی را بخرد.
او برای یک کسب‌وکار سه معیار دارد: مشتری تکراری، فصلی نبودن و مقاوم بودن در برابر رکود و کووید. تعریفش از موفقیت: «being happy and being in control of your time.» (شاد بودن و در اختیار داشتن زمانت.)
او تنها نیست. گزارش ۲۰۲۳ فدراسیون کسب‌وکارهای مستقل کانادا (CFIB) نشان داد ۷۶ درصد صاحبان کسب‌وکار قصد دارند در دهه آینده کنار بروند؛ یعنی بیش از ۲ تریلیون دلار کانادا دارایی تجاری. جوانان بیشتر و بیشتری مثل او این کسب‌وکارهای «کسل‌کننده» را از نسل بیبی‌بومرهای بازنشسته تحویل می‌گیرند.
تحلیل
۱. خریدن یک کسب‌وکار می‌تواند کم‌خطرتر از راه‌اندازی آن باشد. لباسشویی‌ای که تجهیزات، مکان و مشتریان قبلی دارد، سخت‌ترین بخش شروع از صفر را دور می‌زند. مغازه مورین یک فرصت اضافه هم داشت: صاحب قبلی به‌ندرت باز می‌کرد، پس فروش ضعیف ناشی از بی‌توجهی بود، نه مکان یا تقاضا.
۲. پیدا کردن فروشنده پیاده‌روی می‌خواهد. او دلال‌ها را کنار گذاشت، همه لباسشویی‌های شهر را فهرست کرد و در به در نامه رساند. بیش از ۲۰ نامه به یک تماس رسید و یکی کافی بود. بسیاری از صاحبان کسب‌وکارهای کوچک نزدیک به بازنشستگی هرگز کسب‌وکارشان را آنلاین آگهی نمی‌کنند.
۳. جریان نقدی از کار اضافه‌ای می‌آید که حاضری انجام دهی. سلف‌سرویس پایه است. چیزی که مغازه را واقعاً سودآور کرد، شست‌وشو و تا کردن و شست‌وشوی تجاری بود؛ خدماتی که نیرو می‌خواهند اما حاشیه سود بالاتری دارند. او مغازه را از جایی که منتظر مشتری است به جایی تبدیل کرد که دنبال مشتری می‌رود.
۴. باید از رکود جان سالم به در ببری و یک پشتوانه داشته باشی. او ماه‌هایی با درآمد تقریباً صفر را تاب آورد، چون از پس‌انداز استفاده کرده بود نه وام و قسطی نداشت؛ مدرسه شنا همچنان درآمد داشت؛ و والدینش شیفت‌ها را پوشش می‌دادند و در هزینه نیروی کار صرفه‌جویی می‌شد.
۵. به اینفلوئنسرها گوش کن، اما خودت راستی‌آزمایی کن. او علاقه‌اش به لباسشویی را مدیون کودی سانچز می‌داند، اما ذهنیتش این بود که «ببینیم اینترنت راست می‌گوید یا نه.» در ماه‌های اول حس می‌کرد «اینترنت به من دروغ می‌گوید.» چیزی که واقعاً کسب‌وکار را چرخاند، مشتریان تجاری‌ای بود که خودش پیدا کرد.
اقدام
۱. از نگاه کردن به کسب‌وکارهای «کسل‌کننده» اطرافت شروع کن. لباسشویی‌ها، کارواش‌ها، دستگاه‌های فروش خودکار و انبارهای اجاره‌ای تقاضای پایدار و مشتری تکراری دارند. آن‌هایی را که در شهرت هستند فهرست کن و ساعت کاری، رفت‌وآمد و تجهیزاتشان را بررسی کن.
۲. چند ماه را صرف یادگیری این صنعت کن. مثل مورین، یک پادکست تخصصی پیدا کن، مطالعه کن و با اهل این کار حرف بزن تا اعداد کلیدی را بفهمی: حاشیه سود، عمر تجهیزات و هزینه تعمیرات.
۳. مستقیماً با صاحبان کسب‌وکار تماس بگیر. نامه‌ای ساده و صادقانه بنویس که می‌خواهی کسب‌وکارشان را تحویل بگیری و آن را حضوری برسان. بسیاری از صاحبان نزدیک به بازنشستگی برنامه‌ای برای آگهی ندارند، اما اهل گفت‌وگو هستند.
۴. معامله را به یک فرد باتجربه نشان بده. شاید به وکیل و دلال نیاز نداشته باشی، اما کسی با سال‌ها سابقه در این صنعت پیدا کن تا تجهیزات و منصفانه بودن قیمت را ارزیابی کند.
۵. بعد از خرید، اول ظرفیت هدررفته را پیدا کن. آیا ساعت کاری به اندازه کافی طولانی است؟ آیا خدمات جانبی مثل شست‌وشو و تا کردن، تحویل در محل یا مشتریان تجاری وجود دارد؟ بسیاری از کسب‌وکارهای قدیمی کمبود تقاضا ندارند؛ کمبود توجه دارند.
۶. به‌جای بدهی با پس‌انداز شروع کن و یک پشتوانه نگه دار. اگر می‌توانی، یک کسب‌وکار کوچک را با پول خودت بخر و یک منبع درآمد دیگر را حفظ کن تا برای عبور از شروع کُند وقت داشته باشی.