Ban ngày làm cố vấn học đường, ban đêm làm nghệ sĩ bóng bay: cô tính 800 USD cho một hợp đồng đáng giá 8.000 USD, rồi xây dựng thương hiệu nhượng quyền 7 địa điểm trong khoảng 5 năm, dự kiến doanh thu 3 triệu USD năm 2023

Quá trình

Nói rõ ngay từ đầu: Balloon Therapy sau này phát triển nhờ nhượng quyền và có bảy địa điểm vào năm 2023, với các cửa hàng nhượng quyền do chủ địa phương bỏ vốn và vận hành, nên từ lâu đã không còn là việc làm thêm của một người. Câu chuyện được đưa vào đây vì khởi đầu của nó rất bình thường: một cố vấn học đường, sau giờ làm, dựng tác phẩm đầu tiên bằng lưới thép và bóng bay ngay trong phòng khách nhà bố mẹ.

Giai đoạn 1: "Nữ hoàng tiệc tùng" của khu phố

Jessi Porter là cố vấn học đường ở Dallas và là nhà trị liệu tâm lý có giấy phép. Ngoài công việc, cô còn nổi tiếng trong khu phố vì một lý do khác: những bữa tiệc tốt nghiệp và sinh nhật cô tổ chức cho gia đình, bạn bè ngày càng hoành tráng.

Khoảng năm 2018, khi chuẩn bị sinh nhật tuổi 30 của chính mình, cô mở một công ty tổ chức tiệc nhỏ tên là Social Blueprints. Trong một cuộc phỏng vấn năm 2019, cô nói: "I had helped plan so many events for friends over the years and knew that it was something I was called to do." (Tôi đã giúp bạn bè lên kế hoạch cho rất nhiều sự kiện qua nhiều năm và biết rằng đó là việc mình được sinh ra để làm.)

Cô bắt đầu với việc lên kế hoạch và điều phối tiệc, và chỉ sau đó mới tìm ra mảng thật sự của mình. Bước ngoặt, theo lời cô kể, là chiếc cổng bóng bay đầu tiên cô làm cho sinh nhật mẹ. Trong một video tham quan xưởng năm 2020, cô kể chuyện này một cách thoải mái hơn: mẹ cô gọi điện và nói "Xem cái này đi", thế là cô bắt đầu làm cho vui, rồi mọi thứ cứ thế phát triển. Cô thừa nhận mình chưa từng được đào tạo bài bản về bóng bay, và có người trên mạng chế giễu cách cô làm.

Giai đoạn 2: Tác phẩm lớn đầu tiên "thật tệ"

Học từ các video YouTube, cô đặt mua bóng bay và lưới thép, rồi dựng một con sóng bóng bay xanh dài 15 feet đan xen lá cọ trong phòng khách nhà bố mẹ.

Theo lời kể của Inc., cô tự đánh giá thẳng thắn: "It was awful." (Nó thật tệ.) Lưới thép làm xước một bức tường, và cả tay cô.

Dù vậy, cô vẫn đăng ảnh lên Instagram. Rồi ứng dụng hẹn hò Bumble gọi điện: họ đang lên kế hoạch cho một buổi nghỉ dưỡng của nhân viên ở Dallas, đã thấy Instagram của cô và hỏi liệu cô có thể lo phần trang trí không.

Một lưu ý: bài viết năm 2023 của Inc. nói cô bắt đầu tự học làm bóng bay sau chuyến đi Los Angeles năm 2019 để xem các tác phẩm bóng bay cỡ tòa nhà của Geronimo Balloons. Nhưng trong một cuộc phỏng vấn tháng 3 năm 2019, cô đã gọi hợp đồng với Bumble là "bước đột phá lớn đầu tiên". Hai mốc thời gian không hoàn toàn khớp nhau; cách hiểu hợp lý nhất là chuyến đi Los Angeles giúp cô nâng tầm tác phẩm chứ không phải điểm khởi đầu.

Giai đoạn 3: Bài học 800 USD

Để hoàn thành hợp đồng Bumble, cô thức đêm tìm hiểu các nhà sản xuất bóng bay và nhờ học sinh phụ giúp trong giờ trống; chồng cô, một lính cứu hỏa, bơm bóng ngay tại trạm cứu hỏa.

Sự kiện thành công rực rỡ. Nhưng sau này cô nhận ra mình đã tính sai: "I charged $800 instead of the $8,000 it should have been." (Tôi tính 800 USD thay vì 8.000 USD như lẽ ra phải tính.)

Công việc đó dạy cô hai điều: khách hàng doanh nghiệp sẵn sàng trả nhiều tiền cho những tác phẩm bóng bay lớn, và giá của cô quá thấp.

Tháng 3 năm 2019, cô tự mô tả mình thế này: "I am a school counselor by day and balloon artist/event designer by night!" (Ban ngày tôi là cố vấn học đường, ban đêm là nghệ sĩ bóng bay/nhà thiết kế sự kiện!) Là một nhà trị liệu có giấy phép, cô nói mình thường xuyên chứng kiến nỗi buồn và đau khổ trên thế giới, và bóng bay giúp cô "bring joy to others — even if in a very small way" (mang niềm vui đến cho người khác, dù chỉ là một chút nhỏ bé).

Theo Inc., vài tháng sau hợp đồng Bumble, cô nghỉ việc để toàn tâm xây dựng Balloon Therapy.

Giai đoạn 4: Càng to càng tốt

Mục tiêu của cô cho mỗi tác phẩm rất đơn giản: "I want these balloon backdrops to be the talking point of the party, and not just an afterthought." (Tôi muốn những phông nền bóng bay này trở thành tâm điểm của bữa tiệc, chứ không phải thứ được nghĩ đến sau cùng.) Và: "We're in Texas, so the bigger the better, baby." (Chúng ta ở Texas mà, càng to càng tốt.)

Mỗi tác phẩm đều được làm riêng cho từng sự kiện, từ 10 feet trở lên đến lớn cỡ nào khách hàng có thể tưởng tượng, với các hình dạng như hoa, ngôi sao, đầu lâu, thỏ, kỳ lân, ly margarita và xúc xích.

Khách hàng liên tục tìm đến. Một thông cáo báo chí năm 2021 cho biết thương hiệu có 108.000 người theo dõi trên Instagram và đã làm việc cho Bumble, Lululemon, Posty Fest của Post Malone, cùng Catherine và Sean Lowe của chương trình The Bachelor, với giá khởi điểm chỉ từ 75 USD. Những khách hàng hiện được giới thiệu trên website còn có Dallas Mavericks, Dallas Wings, AT&T, Kendra Scott và Raising Cane's.

Giai đoạn 5: Dạy người khác, rồi nhượng quyền

Ngày càng có nhiều người muốn thuê cô, và khách hàng cũng như học viên bắt đầu hỏi về bóng bay ở các thành phố ngoài Dallas.

Trước tiên, cô biến kinh nghiệm của mình thành việc giảng dạy. Từ năm 2020, Balloon Therapy tổ chức Balloon Con, một hội nghị trực tiếp; lần thứ hai năm 2021 được tổ chức tại khách sạn Pittman ở khu Deep Ellum, Dallas. Một học viên nói những kỹ thuật ấy lẽ ra sẽ mất "months to try and figure out on my own, or years" (hàng tháng, thậm chí hàng năm để tự mày mò). Tiếp theo là các khóa học trực tuyến, tư vấn một kèm một và bản ghi hội nghị, với bản ghi được bán 750 USD mỗi suất.

Con đường còn lại là nhượng quyền. Theo Inc., doanh nhân Junior Desinor tìm đến cô với ý tưởng nhượng quyền doanh nghiệp, và cô mời anh làm CEO. Cô nói: "We're both hardworking alpha personalities, so we clicked instantly." (Cả hai chúng tôi đều là những người làm việc chăm chỉ và có cá tính mạnh, nên hợp nhau ngay lập tức.)

Tháng 7 năm 2021, một trong những cửa hàng nhượng quyền đầu tiên khai trương ở Nashville, do Chandler Ashcraft, một người địa phương, làm chủ. Kênh YouTube chính thức của thương hiệu sau đó đăng video khai trương ở Tulsa, OKC, Cincinnati, Charleston và Las Vegas, cùng một số nơi khác. Theo website, mỗi bên nhận nhượng quyền thường có một khu vực độc quyền bán kính khoảng 50 dặm tính từ trung tâm thành phố.

Giai đoạn 6: Inc. 5000, và những gì xảy ra sau đó

Năm 2023, Balloon Therapy lọt vào danh sách Inc. 5000 các công ty tư nhân tăng trưởng nhanh nhất nước Mỹ ở hạng 1.130, với mức tăng trưởng doanh thu 523% trong ba năm. Inc. đưa tin thương hiệu có bảy địa điểm và doanh thu dự kiến đạt 3 triệu USD vào cuối năm 2023.

Năm đó cô 36 tuổi, và tham vọng của cô đã lớn hơn: cô muốn thấy tác phẩm của mình trên những sân khấu lớn nhất, từ Formula 1 đến Super Bowl. "I want to hustle because this is what I'm good at." (Tôi muốn dốc sức vì đây là việc tôi giỏi.)

Từ sau năm 2023, chưa có số liệu doanh thu nào được công bố. Các dấu hiệu công khai cho thấy mạng lưới nhượng quyền đã thu hẹp phần nào: đường dẫn "Locations" ở chân trang website không còn hoạt động, website nhượng quyền ở Cincinnati và Nashville đã ngừng hoạt động, website ở Charleston đã đổi tên, còn website ở Tulsa, OKC và Las Vegas vẫn hoạt động. Không có bài báo nào giải thích những thay đổi này, và bài viết này không suy đoán. Trụ sở ở Dallas vẫn hoạt động, tuyển thợ lắp đặt vào năm 2025, và hiện còn bán bộ dụng cụ tự làm cổng bóng bay.

Phân tích

1. Nghề tay trái thường bắt đầu từ việc bạn vốn đã làm miễn phí. Trước khi khởi nghiệp, Jessi đã tổ chức những bữa tiệc hoành tráng cho gia đình và bạn bè. Cô biến một việc mình giỏi, và được người khác công nhận, thành một dịch vụ có trả phí.

2. Sản phẩm trực quan sinh ra để dành cho mạng xã hội. Những tác phẩm bóng bay lớn lên ảnh rất đẹp, và một tấm ảnh nói lên tất cả. Khách hàng lớn đầu tiên tìm đến cô qua chính con sóng bóng bay "thật tệ" ấy trên Instagram.

3. Mức giá đầu tiên có thể khiến bạn mất 90% số tiền. 800 USD so với 8.000 USD là chênh lệch gấp mười lần. Người mới thường không biết ngân sách của doanh nghiệp và ngại đòi giá cao. Tìm hiểu xem đồng nghiệp tính giá bao nhiêu vẫn tốt hơn là hối tiếc sau đó.

4. Kiểm chứng trước, rồi mới nghỉ việc. Tháng 3 năm 2019, cô vẫn là cố vấn học đường, làm bóng bay vào buổi tối và cuối tuần. Cô chỉ nghỉ việc khi việc kinh doanh rõ ràng đã có lãi, nhờ đó rủi ro thấp hơn nhiều.

5. Doanh nghiệp dịch vụ phải tự nhân bản để lớn lên. Tác phẩm bóng bay được dựng tại chỗ, nên một người chỉ có thể phục vụ một thành phố. Cô dùng khóa học để truyền nghề và nhượng quyền để sao chép mô hình sang các thành phố khác, đồng thời mời một người giỏi mở rộng hơn làm CEO.

6. Nhượng quyền có thể mở rộng nhanh, và thu hẹp cũng nhanh. Nhượng quyền giúp thương hiệu vào các thành phố mới nhanh chóng, nhưng mỗi địa điểm phụ thuộc vào chủ địa phương. Các dấu hiệu công khai cho thấy một số cửa hàng nhượng quyền sau đó đã ngừng hoạt động hoặc đổi tên, một lời nhắc về rủi ro của mô hình này.

Hành động

1. Tìm việc bạn vốn đang làm miễn phí cho người khác. Những người xung quanh hay nhờ bạn giúp việc gì? Tổ chức sự kiện, chụp ảnh, trang trí, nấu ăn? Bất kỳ việc nào trong số đó đều có thể trở thành dịch vụ có trả phí.

2. Đăng tác phẩm lên mạng xã hội. Nếu tác phẩm của bạn đẹp mắt, hãy đăng đều đặn lên Instagram hoặc các nền tảng tương tự. Ngay cả những tác phẩm ban đầu chưa hoàn hảo cũng có thể đến được với đúng khách hàng.

3. Kiểm tra giá thị trường trước khi nhận việc. Trước khi nhận khách hàng doanh nghiệp, hãy hỏi đồng nghiệp và tham khảo báo giá, đồng thời tính toán chi phí vật liệu, nhân công và thời gian để không định giá quá thấp.

4. Giữ công việc chính và thử nghiệm vào buổi tối, cuối tuần. Hãy nhận vài công việc trong thời gian rảnh trước, và xác nhận có nhu cầu ổn định cùng lợi nhuận rồi mới nghỉ việc.

5. Biến kinh nghiệm thành việc giảng dạy. Khi đã tích lũy đủ kinh nghiệm, hãy dạy người khác qua khóa học, hội thảo hoặc sự kiện trực tiếp để có thêm thu nhập và tăng độ nhận diện thương hiệu.

6. Suy nghĩ kỹ về mô hình trước khi mở rộng. Nếu bạn dự định mở thêm địa điểm hoặc nhượng quyền, hãy tính trước cách đào tạo bên nhận nhượng quyền, duy trì chất lượng và giúp họ kiếm tiền, thay vì chạy theo số lượng cửa hàng.