مدیر سابق مد با داده‌های ناسا و هوش مصنوعی فال طعنه‌آمیز ساخت: ۲۰ میلیون دانلود منجر به اولین خرید تاریخی Midjourney شد
بانو گولر در دانشگاه نیویورک روان‌شناسی خواند، طراح گرافیک بود و برای برندهای مد مثل DVF و مایکل کورس و سایت مد VFILES پروژه‌های دیجیتال اجرا کرد. در ۲۰۱۵ یک نقشه نجومی به‌عنوان هدیه کشید و ایده یک اپ طالع‌بینی شکل گرفت؛ او همراه توسعه‌دهندگان VFILES، بن وایتزمن و آنا کاپ، Co-Star را در ۲۰۱۷ راه انداخت. اپ با داده‌های عمومی آزمایشگاه پیشرانش جت (JPL) ناسا نقشه تولد را محاسبه می‌کند و سپس الگوریتمی جمله‌های کوتاهِ نوشته‌شده به دست انسان را با حرکت سیارات جفت می‌کند. طراحی مینیمال سیاه‌وسفید و اعلان‌های بی‌پرده‌ای مثل «غمگین نیستی، فقط حوصله‌ات سر رفته» با اسکرین‌شات به‌طور گسترده دست‌به‌دست شد و تقریباً بدون بازاریابی به بیش از ۲۰ میلیون دانلود رسید. شرکت در مجموع حدود ۲۰٫۹ میلیون دلار جذب کرد (دور A به رهبری Spark Capital). در ژوئیه ۲۰۲۶ میدجرنی خرید Co-Star را — نخستین خریدش — اعلام کرد و گولر مدیر ارشد طراحی میدجرنی شد. این مورد سرمایه خطرپذیر گرفته و برای مرجع آمده است.
فرآیند
"You're not sad, just bored." (غمگین نیستی، فقط حوصله‌ات سر رفته.)
"You talk about other people because you don't have your own life." (درباره دیگران حرف می‌زنی چون زندگی خودت را نداری.)
اگر گوشی‌تان هر صبح با چنین جمله‌ای به شما سلام کند، ناراحت می‌شوید — یا از آن اسکرین‌شات می‌گیرید و برای دوستتان می‌فرستید؟
در بهار ۲۰۱۹، هزاران جوان آمریکایی دومی را انتخاب کردند. آن‌ها اسکرین‌شات‌ها را در توییتر گذاشتند، مسابقه دادند که امروز چه کسی بیشتر «تیکه» خورده، و حتی برای شوخی اعلان‌های جعلی ساختند. همه این اعلان‌ها از یک اپ می‌آمدند: Co-Star، یک اپ طالع‌بینی.
طالع‌بینی شاید یکی از قدیمی‌ترین «کسب‌وکارهای محتوایی» بشر باشد. ستون‌های طالع روزنامه‌ها، فال‌گیرهای کنار خیابان، سایت‌هایی با پس‌زمینه بنفش و گوی بلورین... این حوزه کهنه و پیش‌پاافتاده به نظر می‌رسد — جایی که انتظار ندارید شرکتی از آن بیرون بیاید که سرمایه‌گذاران سیلیکون‌ولی را به هیجان بیاورد.
اما Co-Star از پسش برآمد: بیش از ۲۰ میلیون دانلود تقریباً بدون بازاریابی؛ Axios گزارش داد یک‌چهارم زنان جوان ۱۸ تا ۲۵ ساله آمریکایی آن را دانلود کرده‌اند. در ژوئیه ۲۰۲۶، میدجرنی — که با تولید تصویر هوش مصنوعی شناخته می‌شود — اعلام کرد Co-Star را خریده است. این اولین خرید تاریخ میدجرنی بود.
یک نکته از همین ابتدا: Co-Star در مجموع حدود ۲۰٫۹ میلیون دلار سرمایه جذب کرد، پس معیار «عدم وابستگی به سرمایه خطرپذیر» این سایت را ندارد. آن را به‌عنوان یک نمونه مرجع نگه می‌داریم، چون به پرسشی پاسخ می‌دهد که برای هر تیم کوچکی مفید است: در یک حوزه قدیمی و شلوغ، آیا طراحی و لحن می‌تواند به خندق دفاعی تبدیل شود؟
مرحله ۱ · مسیر انحرافی یک فارغ‌التحصیل روان‌شناسی از دنیای مد (پیش از ۲۰۱۵)
بانو گولر، بنیان‌گذار Co-Star، در دانشگاه نیویورک روان‌شناسی خواند. پس از فارغ‌التحصیلی سراغ مشاوره نرفت؛ طراح گرافیک شد، سپس وارد صنعت مد شد و روی پروژه‌هایی برای برندهایی مثل Diane von Furstenberg، Michael Kors، Ann Taylor و Alex and Ani کار کرد و در سایت مد نیویورکی VFILES فعالیت داشت.
او در دنیای مد قدرت دیجیتال را دید: برندها دیگر فقط لباس نمی‌فروختند؛ در اینترنت جامعه و محتوا می‌ساختند و محتوا را به خرید وصل می‌کردند. او کم‌کم به سمت طراحی «تجربه‌های دیجیتال فراگیر» رفت.
روان‌شناسی، طراحی، مد، جامعه دیجیتال — تکه‌هایی به‌ظاهر بی‌ربط که بعدها در یک اپ طالع‌بینی کنار هم قرار گرفتند.
مرحله ۲ · یک نقشه تولد دست‌ساز و دو همکار VFILES (۲۰۱۵–۲۰۱۷)
در ۲۰۱۵، گولر برای یک دوست به‌عنوان هدیه نقشه نجومی کشید.
همین کار کوچک باعث شد بفهمد جوهر طالع‌بینی پیش‌بینی آینده نیست، بلکه دادن بهانه‌ای به آدم‌ها برای حرف زدن درباره خودشان است. همان‌طور که بعدها گفت: «با قرار دادن تجربه انسانی در پس‌زمینه کیهانی بی‌کران، Co-Star در دریایی از حرف‌های معمولی، میان‌بُری به گفت‌وگوی واقعی می‌سازد.»
او ایده را با دو توسعه‌دهنده‌ای که از VFILES می‌شناخت، بن وایتزمن و آنا کاپ، در میان گذاشت و سه نفری تصمیم گرفتند آن را به یک اپ موبایل تبدیل کنند.
تیم ماه‌ها «هنر» طالع‌بینی را مطالعه کرد و سه اصل برای Co-Star گذاشت:
- داده سخت: استفاده از داده‌های عمومی موقعیت اجرام آسمانی از آزمایشگاه پیشرانش جت (JPL) ناسا برای محاسبه دقیق موقعیت همه سیارات در لحظه تولد کاربر — نه فقط برج خورشیدی؛
- کلمات انسانی: نویسندگان آزاد و منجم‌ها تعداد زیادی جمله کوتاه بنویسند، با لحن گفت‌وگوی دوستانه به‌جای اصطلاحات رازآلود؛
- جفت‌سازی الگوریتمی: الگوریتمی این جمله‌ها را بر اساس نقشه هر فرد و حرکات سیارات در آن روز به اعلان‌های روزانه و فهرست‌های «انجام بده/نده» تبدیل می‌کند.
Co-Star در اکتبر ۲۰۱۷ روی iOS عرضه شد.
مرحله ۳ · سیاه‌وسفید، مینیمال، مثل یک مجله مد (۲۰۱۷–۲۰۱۸)
اولین برداشت از باز کردن Co-Star این است: این شبیه اپ طالع‌بینی نیست.
خبری از آسمان پرستاره بنفش، گوی بلورین یا نمادهای طلایی برج‌ها نیست. کل رابط سیاه‌وسفید است و مثل یک مجله مد لوکس صفحه‌آرایی شده: فونت‌های سریف درشت، فضای سفید فراوان، تصویرسازی‌های قدیمی سیاه‌وسفید. صفحه اصلی فقط یک جمله برای امروز نشان می‌دهد و زیرش ستون‌های «Do (انجام بده)» و «Don't (انجام نده)» — مثلاً «انجام بده: عتیقه‌جات، بودجه‌بندی، مراقبت از دندان» و «انجام نده: خانه ماندن، رد کردن تعریف، غذای تند.»
این طراحی مستقیم به مخاطبی خورد که پیش‌تر نادیده گرفته شده بود: جوانان تحصیل‌کرده و حساس به طراحی که به طالع‌بینی کنجکاو بودند اما نسخه‌های سنتی‌اش را پیش‌پاافتاده می‌دانستند. برای آن‌ها Co-Star کمتر شبیه خرافه و بیشتر شبیه یک آزمون روان‌شناسی یا مجله شخصی بود.
در اوایل ۲۰۱۸، Co-Star از Female Founders Fund سرمایه پیش‌بذری ۷۵۰ هزار دلاری گرفت.
مرحله ۴ · اعلان‌ها به میم اینترنتی تبدیل می‌شوند (۲۰۱۹–۲۰۲۱)
جهش واقعی Co-Star از اعلان‌هایش آمد.
طالع‌های سنتی مبهم و خوش‌بینانه‌اند: «امروز اتفاق خوبی می‌افتد.» اعلان‌های Co-Star اغلب کوتاه، رک و حتی کمی توهین‌آمیز بودند. بعضی فقط پیام «آب بخور» دریافت کردند و بعد پیامی که سرزنششان می‌کرد چرا به خودشان نمی‌رسند؛ بعضی "You talk about other people because you don't have your own life" گرفتند؛ و بعضی دیگر "Embrace the possibility of abundant joy" (امکان شادی فراوان را در آغوش بگیر).
رسانه‌ها برای توصیف این لحن به هر واژه‌ای متوسل شدند: «کمی رباتیک»، «به‌طرز دیوانه‌واری زیبا»، «بی‌رحمانه صادق» — برخی گفتند خواندنش مثل «یک جلسه رایگان روان‌درمانی» است.
در مارس ۲۰۱۹، کاربران به‌طور گسترده اسکرین‌شات‌ها را در توییتر گذاشتند و بعد اعلان‌های جعلی ساختند که «فقط کمی اغراق‌شده‌تر از نسخه واقعی» بودند. حساب رسمی Co-Star هم با انتشار اعلان‌های جعلی خودش به این بازی پیوست.
هر اسکرین‌شات یک تبلیغ رایگان بود.
رشد به دنبالش آمد:
- در آوریل ۲۰۱۹، با نزدیک به ۳ میلیون دانلود، Co-Star دور بذری ۵٫۲ میلیون دلاری را با سرمایه‌گذارانی از جمله Maveron، Aspect و 14W بست؛
- در ژانویه ۲۰۲۰، پیش از عرضه نسخه اندروید، فهرست انتظار به ۱۲۰ هزار نفر رسیده بود؛
- در آوریل ۲۰۲۱، Co-Star دور A به ارزش ۱۵ میلیون دلار به رهبری Spark Capital جذب کرد. دانلودها از ۲۰ میلیون گذشته بود و شرکت می‌گفت تقریباً هیچ بازاریابی واقعی نکرده است.
محصول یک سازوکار اجتماعی کلیدی هم داشت: سازگاری با دوستان. دوستانتان را اضافه می‌کنید و می‌بینید در ابعادی مثل «عشق و لذت»، «حالات روحی» و «ارتباط» چقدر با هم جورید. برای دیدن سازگاری باید دوستانتان را بیاورید — و این هر کاربر را به یک مروج تبدیل می‌کند.
مرحله ۵ · کاربر زیاد — اما پول از کجا؟ (۲۰۲۲–۲۰۲۵)
با رشد استفاده، Co-Star به مشکل قدیمی اپ‌های طالع‌بینی برخورد: بیشتر مردم فقط می‌خواهند طالع روزانه را رایگان بخوانند.
Co-Star چند راه برای کسب درآمد امتحان کرد:
- در ۲۰۲۲ اشتراک Co-Star Plus را راه انداخت و امکانات بیشتری را پشت دیوار پرداخت برد. منتقدان می‌گویند هر سال امکاناتی را که قبلاً رایگان بود (مثل برخی روابط نقشه، ترانزیت‌ها و تحلیل سازگاری) قفل کرده و این برخی کاربران قدیمی را ناراضی کرده است؛
- در ژوئیه ۲۰۲۳ «The Void» را عرضه کرد: کاربران پرسش‌های باز می‌پرسند و پاسخ‌هایی بر پایه پایگاه داده نجومی Co-Star می‌گیرند. پرسش اول رایگان است؛ بعد از آن هر پرسش هزینه دارد: ۵ پرسش ۲٫۹۹ دلار، ۱۰ پرسش ۴٫۹۹ دلار، ۲۵ پرسش ۶٫۹۹ دلار.
در همان سال، داده‌های صنعت تعداد کاربران ثبت‌نام‌شده Co-Star را حدود ۳۰ میلیون نشان داد. اما شرکت هرگز درآمدش را اعلام نکرده، پس از بیرون نمی‌توان فهمید سودده بوده یا نه.
مرحله ۶ · نخستین خرید میدجرنی (۲۰۲۶)
در ۲۳ ژوئیه ۲۰۲۶، میدجرنی اعلام کرد Co-Star را خریده است. معامله در واقع در بهار بسته شده بود و هیچ‌کدام از طرفین مبلغ را فاش نکردند.
طبق گزارش‌ها:
- Co-Star در آن زمان حدود ۴٫۳ میلیون کاربر فعال ماهانه داشت؛
- کل تیم ۲۴ نفره به میدجرنی پیوست؛
- بانو گولر مدیر ارشد طراحی میدجرنی شد تا تیم‌های طراحی، محصول و فرانت‌اند را بسازد و رهبری کند؛ نخستین مأموریتش اپ موبایل بومی میدجرنی است؛
- Co-Star همچنان به‌عنوان یک اپ مستقل فعالیت می‌کند و هنوز تحت «کنترل کامل» گولر است.
چرا یک شرکت تصویرسازی هوش مصنوعی باید یک اپ طالع‌بینی بخرد؟ دیوید هولز، بنیان‌گذار میدجرنی، گفت حدود پنج سال پیش با گولر آشنا شده و سال‌ها با او درباره «شیوه‌ای که مردم در حال، در آینده و در طول هزاران سال گذشته می‌اندیشند و تصمیم می‌گیرند» گفت‌وگو کرده است. او گفت: «برای بینش او احترام بسیاری قائلم و از فرصت پیوستن او و تیم شگفت‌انگیزش به میدجرنی برای کمک به ساختن سازمانی گسترده‌تر حول محصول و طراحی هیجان‌زده‌ام.»
گولر نیز در X نوشت که او و هولز این باور مشترک را دارند که «کامپیوترها می‌توانند ابزارهایی باشند که انسانیتمان را به خودمان نشان می‌دهند. ابزارهایی که پیش از آنکه خودتان بتوانید بیانش کنید، نشانتان می‌دهند منظورتان چیست، چه حسی دارید و چه چیزی را تصور می‌کنید.»
به بیان دیگر، میدجرنی فقط یک اپ و ۴٫۳ میلیون کاربر نمی‌خرید — تیمی را می‌خرید که می‌داند چطور فناوری را به محصولی تبدیل کند که مردم عادی بخواهند هر روز بازش کنند.
تحلیل
۱. فرصت در یک نیاز قدیمی، زیبایی‌شناسی تازه است
تقاضا برای طالع‌بینی هزاران سال دوام آورده و هیچ‌وقت از بین نرفته، اما مدت‌ها زیر سلطه تصاویر پیش‌پاافتاده و متن‌های مبهم بوده است. Co-Star نیاز تازه‌ای اختراع نکرد؛ نیازی قدیمی را با نگاه صنعت مد از نو ساخت — و شمار زیادی از کسانی را جذب کرد که طالع‌بینی را «بیش از حد عامیانه» می‌دانستند.
بسیاری از حوزه‌های قدیمی چنین فرصتی را پنهان کرده‌اند: تاروت، تعبیر خواب، فنگ‌شویی، بودجه‌بندی، ردیابی تناسب اندام... وقتی همه رقبا شبیه هم‌اند، محصولی با زیبایی‌شناسی کاملاً متفاوت خودش یک تمایز است.
۲. اعلان یک قابلیت نیست — خود محصول است
بیشتر اپ‌ها اعلان را ابزاری برای بازگرداندن کاربر می‌دانند و محتوایش قابل جایگزینی است. Co-Star اعلان را به تجربه اصلی تبدیل کرد: روزی یک جمله کوتاه و تیز که آدم‌ها می‌خواهند از آن اسکرین‌شات بگیرند، به اشتراک بگذارند و با دوستانشان مقایسه کنند.
پشت این، یک انتخاب هوشمندانه است: خروجی محصول را ذاتاً قابل اشتراک کنید. کاربران نمی‌نوشتند «من از یک اپ طالع‌بینی استفاده می‌کنم» — می‌نوشتند «ببین امروز چطور تیکه‌ام انداخت»، که بسیار سرگرم‌کننده‌تر است و بسیار سریع‌تر پخش می‌شود.
۳. روکش «علم» اعتماد می‌سازد — اما مرزها را روشن بگویید
حرف از داده ناسا و الگوریتم‌های هوش مصنوعی به Co-Star اعتباری «عقلانی» داد که پذیرشش را برای جوانان تحصیل‌کرده آسان‌تر کرد. اما بگذارید روشن بگوییم: داده ناسا فقط می‌گوید سیارات کجای آسمان‌اند؛ خود طالع‌بینی هیچ پایه علمی ندارد. ارزش واقعی Co-Star این است که بهانه‌ای برای خوداندیشی و گفت‌وگو با دوستان می‌دهد.
استفاده از فناوری به‌عنوان منبع اعتبار، در کنار صداقت درباره اینکه محصول چه هست و چه نیست، آن را ماندگار می‌کند.
۴. میان میزان استفاده و درآمد شکاف هست
بیش از ۲۰ میلیون دانلود و میلیون‌ها کاربر ماهانه چشمگیر به نظر می‌رسد. اما بیشتر مردم فقط طالع رایگان روزانه را می‌خوانند و سهم کسانی که حاضرند پول بدهند محدود است. Co-Star همزمان دیوار پرداخت را گسترش داد و پرسش و پاسخ هوش مصنوعی را به‌صورت پرداخت به‌ازای هر پرسش عرضه کرد — و به همین دلیل از برخی کاربران قدیمی انتقاد شنید.
در نهایت با مبلغی فاش‌نشده به میدجرنی فروخته شد. نمی‌توانیم بگوییم این معامله برای سرمایه‌گذاران موفق بوده یا نه، اما یک چیز روشن است: استفاده زیاد به معنای کسب‌وکار خوب نیست و مدل درآمدی باید از همان ابتدا با دقت طراحی شود.
۵. در عصر هوش مصنوعی، «طراحیِ آدم‌شناس» کمیاب‌تر می‌شود
مدل‌های میدجرنی در سطح جهانی‌اند، اما تجربه محصول مصرفی‌ای که مردم عادی هر روز بازش کنند نداشت. چیزی که برایش پول داد، مهارت تیم Co-Star در طراحی، لحن و محصولات موبایل بود.
درس برای هر تیم کوچک: مدل‌ها و الگوریتم‌ها مدام ارزان‌تر و شبیه‌تر می‌شوند، در حالی که توانایی درک احساسات کاربر و بسته‌بندی فناوری در قالب یک محصول عالی مدام ارزشمندتر می‌شود.
اقدام
گام ۱: حوزه‌ای پیدا کنید که نیازش قدیمی و محصولاتش پیش‌پاافتاده است (۱ هفته) حوزه‌هایی را فهرست کنید که مردم همیشه استفاده کرده‌اند اما محصولات فعلی کهنه به نظر می‌رسند: طالع‌بینی، تاروت، تعبیر خواب، بودجه‌بندی، یادداشت روزانه، ردیابی عادت... جدول‌های App Store را باز کنید و ببینید محصولات برتر چه شکلی‌اند.
گام ۲: لحن خود را تعریف کنید یک راهنمای لحن بنویسید: محصول شما وقتی حرف می‌زند چه کسی است؟ یک دوست، یک رفیق صمیمی نیش‌دار، یک روان‌درمانگر آرام؟ ده‌ها جمله نمونه آماده کنید تا سبک یکدست و قابل‌تشخیص باشد.
گام ۳: یک منبع داده معتبر پیدا کنید Co-Star از داده ناسا استفاده می‌کند؛ شما هم می‌توانید از داده‌های عمومی و معتبر (آب‌وهوا، نجوم، ورزش، پایگاه‌های داده تغذیه و غیره) به‌عنوان پایه محتوای شخصی‌سازی‌شده و اعتبار بیشتر استفاده کنید.
گام ۴: خروجی هر روز را ارزش اسکرین‌شات کردن بدهید یک محتوای کوتاه روزانه برای اعلان یا صفحه اصلی طراحی کنید: یک جمله، یک تصویر یا یک فهرست «انجام بده/نده». معیار: آیا کاربر می‌خواهد آن را برای دوستش بفرستد؟
گام ۵: قابلیت‌های اجتماعی اضافه کنید که آوردن دوستان را لازم کند مثلاً مقایسه دونفره، رتبه‌بندی دوستان یا گزارش‌های مشترک. وقتی کاربران آن قابلیت را بخواهند، به‌طور طبیعی دوستانشان را دعوت می‌کنند.
گام ۶: مدل درآمدی را زود طراحی کنید — بدون خیانت به کاربران فعلی تجربه اصلی را در نسخه رایگان نگه دارید و قابلیت‌های پولی را «عمیق‌تر» کنید (گزارش‌های مفصل، پاسخ به‌ازای هر پرسش)، نه اینکه کم‌کم چیزهایی را که قبلاً رایگان بود پس بگیرید.
گام ۷: درباره مرزهای محصولتان صادق باشید اگر محصول شما به طالع‌بینی، روان‌شناسی یا سلامت مربوط است، صریحاً به کاربران بگویید که ابزاری برای سرگرمی یا خوداندیشی است و جایگزین مشاوره تخصصی نیست.
مناسب شما نیست، اگر:
- مهارت طراحی ندارید و نمی‌توانید طراحی با سلیقه برجسته پیدا کنید — تمایز این نوع محصولات عمدتاً از زیبایی‌شناسی و لحن می‌آید؛
- باید سریع پول دربیاورید، اما محصولتان از نوع «رایگانش کافی است» است و نرخ تبدیل به پرداخت ذاتاً پایین است؛
- در تولید حجم زیادی متن خوب نیستید یا نمی‌خواهید آن را ادامه دهید؛
- به حوزه‌ای که محصولتان به آن می‌پردازد (مثل طالع‌بینی یا روان‌شناسی) احترام نمی‌گذارید و ممکن است کاربران را گمراه کنید.